اهمیت سواد وسواد آموزی-پویش # باسواد

سیستم‌های آموزشی باید از دانش‌آموزان و دانشجویان انتظار داشته باشند که داوطلبانه و مسئولانه محتوای دیجیتالی را تولید کرده و به‌اشتراک بگذارند. آن‌ها باید یاد بگیرند که صرفا خواندن متون از روی صفحات وب، سواد دیجیتال به‌حساب نمی‌آید. چنین خواندنی تفاوتی با خواندن متن کاغذی ندارد. سواد دیجیتال موقعی مطرح می‌شود که مهارت‌های شناختی و فنی برای یافتن، ارزیابی، ایجاد و انتقال اطلاعات به کار گرفته شود. آن‌ها باید بتوانند در صورت لزوم، هنگام خواندن، بی‌آن‌که مهار مطالعه را از دست بدهند، اطلاعات تکمیلی را بیابند، به لینک‌های مرتبط سر بزنند، فایل‌ها را با نام درست ذخیره کنند، نسخه مطالب را به‌درستی و با قابلیت دسترسی ثبت کنند، اطلاعات را ارزیابی کنند و از اعتبار آن‌ها مطمئن شوند، قوانین و یا عرف مربوط به کپی‌رایت یا حقوق مولفان را زیرپا نگذارند، از حریم خصوصی خود مراقبت کنند و به حریم خصوصی دیگران تجاوز نکنند. این‌ها تنها بخشی از سواد دیجیتال است که موسسات آموزشی باید به کودکان، نوجوانان و جوانان ما آموزش دهند.

آموزندگان سواد دیجیتالی به‌ویژه در مورد شبکه‌های اجتماعی باید آموزش‌های ویژه ببینند. بسیاری از نوجوانان می‌بینند که نزدیکان‌شان عکس‌های خود را در پلتفرمی مانند اینستاگرام به‌اشتراک می‌گذارند؛ آن‌ها ممکن است به این نتیجه برسند که این کار محدودیتی ندارد و می‌توانند هر گونه عکسی را به‌اشتراک بگذارند. اما می‌دانیم که این رویکرد ممکن است بیش از همه به خود آن‌ها آسیب بزند. وظیفه مربیان، ترساندن کودکان و نوجوانان از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی نیست. بلکه آن‌ها در فرآیند آموزش سواد دیجیتال می‌توانند جنبه‌های مفید این پلتفرم‌ها را به نوجوانان یاد دهند و در مورد جنبه‌های آسیب‌زای آن‌ها راهکارهای مناسب را آموزش دهند.

هیلر اسپایرس (Hiller Spires) استاد سواد و فناوری در دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی، سواد دیجیتال را دارای سه بخش می‌داند:

1. یافتن و مصرف محتوای دیجیتال
2. تولید محتوای دیجیتال
3. برقراری ارتباط و اشتراک‌گذاری محتوا۴

مدیران مدارس، متخصصان رسانه و مربیان باید هرچه می‌توانند بر مزایای مهارت‌های سواد دیجیتال در مدارس تمرکز کنند، زیرا دانش‌آموزان امروزی به اینترنت به‌عنوان منبع اساسی و کلیدی اطلاعات نگاه می‌کنند. دانش‌آموزانی که سواد دیجیتالی دارند می‌دانند چگونه محتوای دیجیتال را پیدا کرده و استفاده کنند. آن‌ها می‌دانند چگونه محتوای دیجیتال را ایجاد کنند، ارتباط برقرار کنند و محتوا را با دیگران به‌اشتراک بگذارند.

دانش‌آموزان در فرآیند فراگیری سواد دیجیتال علاوه بر حفظ موارد امنیت اطلاعات، یاد می‌گیرند که چه چیزهایی را می‌توانند در اینترنت و شبکه‌های اجتماعی به‌اشتراک بگذارند و چه اطلاعاتی را نمی‌توانند. به دانش‌آموزان باید یاد داده شود که زورگویی و باج‌گیری و آزار آنلاین را بشناسند و در وقت لزوم به‌گونه‌ درست با آن مقابله کنند.

امروزه فرآیندهای سنتی کاریابی، مانند نوشتن و ارسال رزومه، مصاحبه و استخدام، دیگر کارایی لازم را ندارند و دانش‌آموزان و دانشجویان ما باید یاد بگیرند که از ابزارهای جدید آنلاین و دیجیتالی برای این فرآیندها استفاده کنند. بدیهی است که بسیاری از افراد این فرآیندها را در طی مراحل مختلف، اغلب با سعی و خطا یاد می‌گیرند، اما چه بهتر که محیط‌های آموزشی ما خود پیش‌قدم شوند و این توانایی‌ها را به جوانان ما آموزش دهند.